به گزارش همشهری آنلاین، ۳۷ روز از آغاز تنشهای نظامی مستقیم میان ایران، آمریکا و اسرائیل میگذرد و اکنون اقتصاد جهانی علائم هشداردهندهای از خود بروز میدهد که کارشناسان آن را خطرناکتر از همهگیری کرونا ارزیابی میکنند.
با ادامه درگیریها، شواهد نشان میدهد که اگرچه ایران ممکن است در کوتاهمدت از موقعیت ژئواکونومیک خود در تنگه هرمز منتفع شود، اما هزینه سنگین رکود جهانی و بیثباتی طولانیمدت، هیچکس را بینصیب نخواهد گذاشت. گزارشهای امروز نشان میدهد که جهان وارد فاز جدید و خطرناکی از بیثباتی اقتصادی شده است.
هشدار قرمز صندوق بینالمللی پول
صندوق بینالمللی پول (IMF) در تازهترین گزارش خود اعلام کرد جهان در آستانه بازگشت پدیده خطرناک رکود تورمی قرار دارد. این نهاد بینالمللی تأکید کرده که جنگ جاری یک شوک اقتصادی جهانی اما نامتقارن به بار آورده که از یک سو تورم را بشدت افزایش میدهد و از سوی دیگر رشد اقتصادی را کاهش میدهد.
بر اساس بدبینانهترین سناریوی صندوق بین المللی پول، اقتصاد جهانی در سه ماهه سوم سال جاری میلادی ممکن است ۱.۷ درصد کوچک شود که این نخستین انقباض اقتصادی پس از همهگیری کرونا خواهد بود. سازمان ملل نیز پیشبینی کرده که رشد تجارت کالایی جهان از حدود ۴.۷ درصد در سال ۲۰۲۵ به تنها ۱.۵ تا ۲.۵ درصد در سال ۲۰۲۶ کاهش یابد.
فلج شدن زنجیره تامین جهانی با اختلال در تنگه هرمز
پایگاه خبری چاینا اکونومی نیز گزارش داده که تبعات اقتصادی جنگ در خاورمیانه هر لحظه گستردهتر میشود. به نوشته این پایگاه، درگیریهای کنونی شدیدترین شوک انرژی از دهه ۱۹۷۰ را به جهان تحمیل کرده است.
اختلال در عرضه نفت از تنگه هرمز و افزایش بیسابقه قیمت حاملهای انرژی، زنجیره تأمین جهانی را فلج کرده و نرخ تورم را در بسیاری از کشورها به سطح دو رقمی رسانده است. کارشناسان تأکید کردهاند که اگر تنشها ادامه یابد، اقتصاد جهانی در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ با خطر رکود تورمی شدید مواجه خواهد شد که بهبود آن سالها طول میکشد.
فرصت استثنایی یا تله درآمدی برای ایران؟
در میانه این بحران جهانی، خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی به یک چرخش غیرمنتظره اشاره کرده است. به نوشته رویترز، اقدام نظامی آمریکا علیه ایران، ناخواسته یک فرصت ژئوپولیتیکی برای تهران ایجاد کرده است. ایران میتواند با اتکا به موقعیت خود در تنگه هرمز، به یک منبع درآمد پایدار دست یابد.
بر اساس این روایت، روزانه حدود ۱۵۰ نفتکش از تنگه هرمز عبور میکنند و اگر بهطور متوسط از هر کشتی تا ۲ میلیون دلار عوارض دریافت شود، درآمد سالانه ایران میتواند به حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیارد دلار برسد. رویترز تأکید کرده که ایران احتمالاً به یک نرخ ثابت بسنده نخواهد کرد، بلکه مشابه الگوی «تنگه بسفر» و «تنگه داردانل» تعرفهها را بر اساس حجم، وزن یا نوع محموله نفتی تنظیم میکند.
تحلیل رویترز در نهایت نتیجه میگیرد که اگر ایران بتواند این الگوی درآمدی را تثبیت کند، در یک بازه چندساله مجموع درآمد میتواند به حدود ۵۰۰ میلیارد دلار برسد.
اقتصاد آمریکا؛ از حباب ثروت تا سقوط آزاد
نشریه تأثیرگذار «هیل» وابسته به کنگره آمریکا نیز در تحلیلی تکاندهنده اعلام کرده است که اقتصاد این کشور به سمت بدترین رکود تاریخ پیش میرود. هیل مینویسد: رکود پیشرو از جنس رکودهای آراسته با تعبیرهای ملایم اقتصادی نیست، بلکه رکودی واقعی است که معنای رکود را از نو تعریف میکند.
این نشریه با اشاره به توهم خطرناک سالهای اخیر افزوده که بازارها اوج گرفتند، قیمت داراییها حبابی شد و ثروتمندان ثروتی سرسامآور انباشتند، اما برای بقیه مردم، قیمت خواربار سر به فلک کشیده، اجارهخانه به تسویهحسابی ماهانه تبدیل شده و کارتهای اعتباری شکاف را تنگتر کردهاند.
هیل در پایان هشدار میدهد که آخرین بار غرب با چنین وضعیتی در سال ۱۹۷۳ مواجه شد، اما پایههای اجتماعی امروز آمریکا به مراتب شکنندهتر از آن دوران است و اعتماد فرهنگی که زمانی جوامع را از سختیها عبور میداد، اکنون جای خود را به پوچگرایی داده است.
بحران بیسابقه سوخت در استرالیا
در تازهترین نشانه از اثرات این جنگ، بیش از ۶۰۰ جایگاه سوخت در استرالیا به دلیل اختلال در تنگه هرمز با بحران بیسابقه بنزین و گازوئیل مواجه شدهاند. استرالیا که حدود ۹۰ درصد سوخت تصفیهشده خود را وارد میکند، حالا قربانی اصلی کاهش تردد در تنگه هرمز شده است.
وزیر انرژی استرالیا تأیید کرده که ۶ محموله سوخت برای ماه آوریل لغو شده و قیمت گازوئیل به ۳۱۲ سنت در هر لیتر رسیده است. این وضعیت اعتراضات گستردهای را در شهرهای بزرگ این کشور برانگیخته است.
نظر شما